Czym jest gastroskopia (panendoskopia)?

Gastroskopia, nazywana również panendoskopią, jest jedną z najskuteczniejszych metod diagnostycznych oceniających górne części przewodu pokarmowego – przełyk, żołądek oraz dwunastnicę.

Badanie umożliwia dokładną ocenę makroskopową błony śluzowej oraz wykonanie procedur diagnostycznych i terapeutycznych. W razie potrzeby istnieje możliwość pobrania wycinków do badania histopatologicznego, w tym:

• w kierunku obecności Helicobacter pylori,
• oceny mikroskopowej zmian zapalnych,
• diagnostyki wrzodów żołądka,
• oceny polipów i innych zmian błony śluzowej.

Kiedy wykonuje się gastroskopię?

Badanie zalecane jest w przypadku:

• przewlekłego bólu w nadbrzuszu,
• zgagi i refluksu,
• nudności i wymiotów,
• trudności w połykaniu,
• podejrzenia choroby wrzodowej,
• krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego,
• niedokrwistości o niejasnej przyczynie,
• podejrzenia zmian nowotworowych,
• kontroli leczenia chorób przewodu pokarmowego.

Jak przygotować się do badania?

Prawidłowe przygotowanie jest kluczowe dla bezpieczeństwa i jakości badania.

• Na 6–8 godzin przed badaniem nie należy jeść ani pić – żołądek i dwunastnica muszą być puste.
• Jeśli badanie odbywa się rano – należy pozostać na czczo (nic nie jeść i nie pić).
• Jeśli badanie zaplanowano na popołudnie – rano można zjeść lekkie śniadanie i pić płyny, jednak ostatni płyn należy spożyć najpóźniej 6–8 godzin przed badaniem.
• W przypadku regularnie przyjmowanych leków (np. na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca) należy przyjąć je wczesnym rankiem, popijając niewielką ilością wody.

Przed badaniem pacjent może zostać zakwalifikowany podczas konsultacji lekarskiej, podczas której omawiane są wskazania oraz ewentualne znieczulenie.

Jak przebiega gastroskopia?

Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej na lewym boku. Przed rozpoczęciem należy usunąć protezy zębowe (jeśli występują).

Po znieczuleniu gardła preparatem zawierającym lidokainę (Lignocainę), lekarz zakłada między zęby plastikowy ustnik, a następnie wprowadza giętki endoskop przez jamę ustną do przełyku.

Pacjent proszony jest o wykonanie ruchu połykania, co ułatwia przejście aparatu. Oglądanie wnętrza przewodu pokarmowego trwa zwykle kilka minut.

Badanie jest w większości przypadków bezbolesne, choć może powodować przejściowy dyskomfort. Pobieranie wycinków również nie jest bolesne.

Sprzęt endoskopowy jest każdorazowo dezynfekowany zgodnie z rygorystycznymi procedurami, co sprawia, że ryzyko zakażenia jest praktycznie wyeliminowane.

Możliwe powikłania

Powikłania gastroskopii (panendoskopii) występują niezwykle rzadko. Do potencjalnych należą:

• perforacja (przedziurawienie) ściany przewodu pokarmowego,
• krwawienie, szczególnie po pobraniu wycinków.

Takie sytuacje wymagają pilnej diagnostyki i ewentualnego leczenia chirurgicznego.

Zalecenia po badaniu

Po wykonaniu gastroskopii należy:

• powstrzymać się od jedzenia i picia przez około 2 godziny (ze względu na znieczulenie gardła),
• unikać ryzyka zadławienia,
• wrócić do jedzenia i picia po ustąpieniu znieczulenia, zgodnie z zaleceniami lekarza.

W przypadku wystąpienia silnego bólu brzucha, smolistych (czarnych) stolców lub innych niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy gastroskopia jest bolesna?

Badanie nie jest bolesne, ale może powodować dyskomfort związany z odruchem wymiotnym. Znieczulenie miejscowe lub sedacja znacząco zmniejszają te odczucia.

Jak długo trwa badanie?

Zwykle kilka do kilkunastu minut.

Czy można wykonać biopsję podczas gastroskopii?

Tak, możliwe jest pobranie wycinków do badania histopatologicznego, m.in. w kierunku Helicobacter pylori.

Czy gastroskopia jest bezpieczna?

Tak, jest to rutynowe i bardzo bezpieczne badanie diagnostyczne, a powikłania są bardzo rzadkie.

Kiedy można wrócić do normalnego funkcjonowania?

Zwykle tego samego dnia, po ustąpieniu znieczulenia gardła. 

W przypadku badania w znieczuleniu dożylnym:

Około dwa tygodnie wcześniej:

Proszę wykonać badania:  morfologia, INR, APTT-czas KK, sód, potas, grupa krwi.

Punkt pobierania badań laboratoryjnych w Euroklinice czynny jest: ul. Żółkiewskiego 40

Bielsko-Biała w dniach: poniedziałek-piątek 7:30-9:30 po wcześniejszym ustaleniu terminu.

W dniu badania:

Leki zażywane na stałe: na nadciśnienie, na serce i na tarczycę zażyć planowo oraz zabrać ze sobą,

Leki rozrzedzające i przeciwpłytkowe zwykle należy odstawić kilka dni przed badaniem po konsultacji z lekarzem prowadzącym (leki typu Plavix, Brilique, Bewim zwykle 7 dni; leki typu Acenokumarol, Warfin zwykle 5 dni, leki typu Xarelto, Pradaxa, Eliquis zwykle 3 dni wcześniej; leki typu Acard, Polocard nie muszą być odstawiane)

• Wziąć dowód osobisty, piżamę, pantofle, okulary do czytania/pisania, jeśli Pacjent używa,
• Osoba towarzysząca i transport do domu po zabiegu,
• BADANIA:  morfologia, INR, APTT-czas KK, grupa krwi (oryginał wyniku)
• Przewidywany czas pobytu na oddziale  do 8 godzin.  Wyznaczona godzina przyjęcia nie jest godziną zabiegu. O kolejności zabiegów decyduje lekarz. Czas pobytu może ulec przesunięciu ponieważ czas trwania zabiegu u każdego pacjenta jest indywidualny i trudny do przewidzenia.

UWAGA: JEŚLI ZABIEG ENDOSKOPOWY JEST WYKONYWANY W ZNIECZULENIU OGÓLNYM, NIE WOLNO PROWADZIĆ POJAZDÓW MECHANICZNYCH W TYM DNIU. KONIECZNY JEST ODBIÓR PRZEZ BLISKĄ OSOBĘ ORAZ TRANSPORT DO DOMU.

Na każdej sali chorych oraz w rejestracji do zabiegów są dostępne:

• Karta Praw i Obowiązków Pacjentków
• Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
• Regulamin Pobytu
• Regulamin Odwiedzin. 

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Z ustawą w pełnym brzmieniu możecie Państwo zapoznać się tu: 

https://www.gov.pl/web/rpp/prawa-pacjenta