Zabieg polega na oglądaniu wnętrza macicy w powiększeniu przy pomocy specjalnego przyrządu optycznego (wziernika) nazywanego histeroskopem, który wprowadzony jest przez pochwę do szyjki macicy, a następnie do jamy macicy.
Przy pomocy dodatkowych instrumentów wprowadzonych przez histeroskop do jamy macicy można pobierać wycinki śluzówki do badania histopatologicznego oraz wykonywać niektóre zabiegi lecznicze.
Histeroskopia umożliwia ocenę zmian patologicznych endometrium i ustalenie zakresu tych zmian. Badanie można połączyć z jednoczesnym wykonaniem zabiegu terapeutycznego - np. z usunięciem zrostów wewnątrzmacicznych lub polipów.
Wskazaniami do histeroskopii diagnostycznej są np.: nieprawidłowe krwawienia maciczne niezwiązane z cyklem menstruacyjnym, obfite lub skąpe miesiączki, nieregularne miesiączki, plamienia i upławy przed- i pomiesiączkowe, nieprawidłowe struktury uwidocznione w czasie badania ultrasonograficznego wykonywanego sondą dopochwową, niepłodność, wady macicy, podejrzenie zrostów wewnątrzmacicznych, oglądanie ścian kanału szyjki (cerwikoskopia), ocena stanu endometrium, pobieranie wycinków celowanych.
Kwalifikacja do zabiegu odbywa się na wizycie lekarskiej podczas której zostanie szczegółowo omówiony zakres diagnostyczno operacyjny zabiegu, sformułowane zostaną cele terapeutyczne, omówiony zostanie sposób przygotowania do zabiegu. Przed zabiegiem pacjent otrzymuje leki znieczulające podane przez anestezjologa. Wymagana jest wcześniejsza konsultacja u anestezjologa.