Na czym polega spirometria?
Spirometria to badanie czynnościowe układu oddechowego. Nie pokazuje obrazu płuc tak jak RTG czy tomografia, ale sprawdza, jak płuca pracują podczas oddychania.
Podczas badania pacjent oddycha przez ustnik podłączony do aparatu. Urządzenie mierzy, ile powietrza można nabrać do płuc oraz jak szybko i skutecznie da się je wydmuchać. Dzięki temu lekarz może ocenić pojemność płuc i przepływ powietrza przez oskrzela.
Najczęściej wykonuje się tzw. spirometrię podstawową. Zwykle polega ona na kilku spokojnych oddechach, a następnie na bardzo głębokim wdechu i mocnym, długim wydechu.
Kiedy wykonać spirometrię i co może wykryć?
Spirometria pomaga ocenić, czy powietrze swobodnie przepływa przez oskrzela i czy płuca pracują prawidłowo. To ważne szczególnie wtedy, gdy pojawia się przewlekły kaszel, duszność, świszczący oddech albo zadyszka większa niż zwykle.
Badanie może pomóc w ocenie m.in.:
- zwężenia dróg oddechowych, czyli obturacji,
- podejrzenia astmy oskrzelowej,
- podejrzenia POChP, czyli przewlekłej obturacyjnej choroby płuc,
- kontroli już rozpoznanej astmy, POChP lub innej choroby układu oddechowego,
- możliwych przyczyn duszności, przewlekłego kaszlu lub uczucia braku powietrza,
- wydolności oddechowej przed niektórymi zabiegami.
Warto pamiętać, że spirometria nie wykrywa wszystkich chorób płuc i nie zastępuje badań obrazowych, takich jak RTG czy tomografia. Nie jest też badaniem „na raka płuc”.
Pokazuje natomiast, jak działa układ oddechowy, a wynik lekarz ocenia razem z objawami, wywiadem i innymi badaniami, jeśli są potrzebne.
Jak wygląda badanie spirometryczne?
Badanie spirometryczne jest proste, ale wymaga dobrej współpracy z osobą, która je wykonuje. Nie musisz jednak wiedzieć wcześniej, co robić — personel krok po kroku powie Ci, kiedy zrobić wdech, kiedy wydmuchać powietrze i jak długo kontynuować wydech.
Przebieg badania:
- Krótki wywiad przed badaniem.
- Założenie klipsa na nos.
- Oddychanie przez ustnik.
- Powtórzenie próby, jeśli będzie potrzebne.
- Omówienie wyniku z lekarzem, jeśli konsultacja jest zaplanowana.
Taki test spirometryczny może być powtórzony kilka razy, żeby wynik był wiarygodny.
Podczas badania możesz poczuć chwilowe zmęczenie, potrzebę zakasłania albo lekkie zawroty głowy po mocnym wydechu. Zwykle szybko mijają.
Jak się przygotować do spirometrii?
Dobre przygotowanie pomaga wykonać badanie spokojniej i uzyskać bardziej wiarygodny wynik. Nie jest to skomplikowane, ale warto pamiętać o kilku zasadach.
Przed badaniem:
- nie pal papierosów,
- unikaj intensywnego wysiłku,
- nie jedz bardzo obfitego posiłku,
- ubierz się wygodnie, żeby nic nie uciskało klatki piersiowej ani brzucha,
- zabierz listę przyjmowanych leków, szczególnie leków wziewnych,
- poinformuj personel o aktualnej infekcji, nasilonym kaszlu, gorączce, duszności lub niedawnych zabiegach.
Wskazówka: przyjdź kilka minut wcześniej, weź ze sobą informacje o lekach i chorobach, a resztę personel wyjaśni Ci na miejscu krok po kroku.
Przeciwwskazania do spirometrii
Spirometria jest bezpiecznym badaniem dla większości pacjentów, ale nie zawsze powinna być wykonana od razu. Badanie wymaga mocnego wdechu i długiego, intensywnego wydechu, dlatego przy niektórych chorobach lub po świeżo przebytych zabiegach taki wysiłek może być niewskazany.
Nie oznacza to, że badanie jest niebezpieczne — chodzi o sytuacje, w których lepiej najpierw skonsultować termin z lekarzem.
Do najważniejszych przeciwwskazań należą m.in.:
- świeży zawał serca lub niestabilny stan kardiologiczny,
- niedawno przebyty zabieg w obrębie klatki piersiowej, jamy brzusznej albo oczu,
- krwioplucie, czyli odkrztuszanie krwi bez wyjaśnionej przyczyny,
- tętniaki lub inne poważne schorzenia, przy których duży wysiłek oddechowy może być ryzykowny,
- silna duszność w spoczynku,
- ostra infekcja z gorączką, nasilonym kaszlem lub dużym osłabieniem.
Przy przeziębieniu decyzja zależy od objawów. Lekki katar nie zawsze wyklucza badanie, ale gorączka, nasilony kaszel albo duszność mogą zaburzyć wynik i zwiększyć dyskomfort.
Dlaczego warto wykonać spirometrię w Euroklinice?
- Badanie jest powiązane z diagnostyką pulmonologiczną i alergologiczną — wynik może pomóc w dalszej konsultacji u lekarza.
- Możesz skonsultować wynik ze specjalistą, np. pulmonologiem lub alergologiem, jeśli wymaga tego sytuacja.
- Personel wyjaśnia przebieg badania krok po kroku — nie musisz wcześniej wiedzieć, jak prawidłowo dmuchać.
- Diagnostykę możesz prowadzić w jednym miejscu — od badania, przez omówienie wyniku, po dalsze zalecenia.